Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” bağlanmasına ilişkin hükmü iptal etti. 

Türkiye’de nafaka tartışmaları yıllardır kadınların gerçek sorunlarını görünmez kılmak için kullanılan ideolojik bir araç haline getirildi:

Yoksulluk nafakası bir ayrıcalık değil, boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek taraf için tanınmış bir haktır. Kanun bu hakkı yalnızca kadınlara değil, ekonomik olarak güçsüz durumda olan tarafa tanımaktadır. Ancak kadınların işgücüne katılımının düşük olduğu, ücret eşitsizliğinin sürdüğü, bakım emeğinin büyük ölçüde kadınların omuzlarına yıkıldığı bir toplumda nafaka alanların büyük çoğunluğunu kadınlar oluşturmaktadır.

Bu nedenle nafaka tartışmasını kadınların toplumsal konumundan bağımsız ele almak mümkün değildir.

Yıllardır kamuoyuna birkaç istisnai örnek üzerinden “süresiz nafaka mağduriyeti” anlatıları servis edilirken milyonlarca kadının yaşadığı yoksulluk, güvencesizlik ve ekonomik bağımlılık görmezden gelinmiştir. Oysa Türkiye’de binlerce kadın, şiddet gördüğü veya sürdürmek istemediği evlilikleri ekonomik nedenlerle sonlandıramamakta; boşanma sonrasında ise yoksullukla baş başa bırakılmaktadır. 

2024 yılı verilerine göre ülkede nafaka ortalaması 2.188 TL.  Üstelik, nafakaların %44’ü ödenmiyor!

Dolayısıyla, boşanan tüm tarafların sorumluluğunda olması gereken çocuklar için ödenmesine yalnızca kadının yoksul olduğu durumlarda hükmeden nafaka hakkına yönelik saldırının arkasında sadece kadın düşmanlığı vardır. 

Sorun kadınların eşit koşullarda istihdama erişememesi, kreş hakkının yaygın olmaması, bakım yükünün kamusal olarak paylaşılmaması ve boşanma sonrasında kadınları koruyacak sosyal politikaların yokluğudur. Kadın yoksulluğu bitirilirse, bakım emeği toplumsallaştırılırsa, nafakaya da gerek kalmayacaktır. 

Kadınların nafakaya ihtiyaç duymadığı bir toplum istiyorsanız, önce kadınların yoksulluğunu ortadan kaldırın!

• İşsiz kadınlara istihdamda öncelik sağlayın.

• Boşanan kadınlar için özel sosyal destek programları oluşturun.

• Kamusal ve ücretsiz kreşleri yaygınlaştırın.

• Eşit işe eşit ücreti güvence altına alın.

• Bakım emeğini kadınların sırtından alın ve toplumsallaştırın!

Bunlar yapılmadan nafaka hakkının kaldırılması, kadınların ekonomik şiddet karşısında daha da savunmasız bırakılması anlamına gelmektedir.

Bizler EŞİTLİK Kadın Örgütü olarak kadınların tarihsel mücadelelerle kazanılmış haklarının geriletilmesine karşı çıkıyoruz. 

Kadınların özgürce yaşayabilmesi, boşanabilmesi ve kendi yaşamları hakkında karar verebilmesi ancak ekonomik bağımsızlıklarının güvence altına alınmasıyla mümkündür.

Kadınları yoksulluğa mahkûm eden düzene karşı, kadınların eşit ve özgür yaşayabildiği bir toplum için mücadele etmeye devam edeceğiz.